Opis
Datur haec venia antiquitati, ut miscendo humana divinis primordia urbium augustiora
faciat. – ,Dawnym wiekom ten się oto przywilej przyznawać zwykło, iżby bogów w ludzkie poczynania mieszać im było wolno, ażeby w ten to sposób narodzinom miast świętości co więcej przydawać’ – pisał w czasach antycznych, w dziele pt. Ab Urbe Condita (Praefatio, VII), autor rzymski Tytus Liwius (26 p.n.e.-17 n.e.). Ów znamienity historyk rzymski tymi to właśnie słowy otwiera opowieść o dawnych losach swojego kraju, niejako z góry przy tym zapowiadając, a zarazem usiłując usprawiedliwić swą bezsilność wobec – wydawałoby się – niemalże niemożliwego bądź przynajmniej niezwykle trudnego do zrealizowania zadania, jakie przed nim stanęło. Tytus Liwiusz dostrzegał bowiem swą rolę dziejopisarską w tym głównie, aby dokonać jawniejszego i wyraźniejszego, niż to bywało do owej pory, rozdzielenia niepewnej i mglistej, a nawet ezoterycznej sfery legend, podań i mitów od czystej, obiektywnej, nieskażonej niczym, zwłaszcza zaś ludzkimi interesami i intencjami, wynikającymi z potrzeby chwili lub współczesności, tak zwanej prawdy historycznej, veritas absoluta, o ile fenomen takowy w ogóle istnieje, co byłoby nota bene tematem godnym odrębnego zupełnie opracowania. Tytus Liwiusz pragnął więc, co zresztą za powyższym idzie, zdać czytelnikowi swemu bezstronną i rzetelną relację o początkach, rozwoju i rozkwicie Rzymu, która miałaby być bardziej poważnym i godnym wiary opisem aniżeli zaledwie jedną więcej balladą, zaludnioną wprawdzie wedle antycznych wzorców przez wspaniałe a nieśmiertelne istoty, na poły mitycznych, obdarzonych nadludzkimi siłami herosów i pełną przedstawień ich fantastycznych dokonań, ale wciąż frywolnie przeplatającą fantazję prawdą i na odwrót.
[frg. wstępu]
