Opis
W 1954 r. pionierzy badań ludowej kultury muzycznej terenów pogranicza wielkopolsko-
lubuskiego2 – Jadwiga i Marian Sobiescy – w następujący sposób nakreślili obraz subregionu w zachodniej Wielkopolsce, owego „nadgranicznego regionu”, od kilku dekad nazywanego Regionem Kozła3:
Na zachodnich krańcach Wielkopolski i na przyległej Ziemi Lubuskiej, u zbiegu dzisiejszych powiatów: nowotomyskiego, wolsztyńskiego, sulechowskiego i międzyrzeckiego, zadomowił się samorodny ludowy instrument muzyczny – kozioł, należący do rodziny instrumentów dudowych.
Instrument to bardzo dawny i niezwykle silnie wrosły w swój region. Oparł się przeszło wiekowemu naporowi germanizacyjnemu i do dziś jest ulubionym instrumentem w rękach ludowych muzyków, autochtonów4.
Region ten zamieszkiwany jest, w rozumieniu etnologicznym, przez zachodniowielkopolską
grupę pograniczną, „wyraźnie ukształtowaną w sensie etnicznym, językowym i kulturowym, która w rezultacie zmian politycznych (wyznaczenia nowych granic państwowych i w konsekwencji etnicznych) znajdowała się w różnych okresach w odmiennych
warunkach egzystencji”5. Obszar ten, położony przy granicy Wielkopolski z Brandenburgią, od wieków przecinały liczne granice: kasztelanii, księstw, włości szlacheckich czy dóbr kościelnych. Po upadku I Rzeczypospolitej teren ten, wraz z całą Wielkopolską, znalazł się pod zaborem pruskim, jednak był wówczas względnie zintegrowany
pod jedną administracją, choć rozdzielono go na dwa powiaty – międzyrzecki i babimojski.
[frg. wstępu]
